सावर्डे विद्यालयात आपत्ती व्यवस्थापन, शोध व बचाव प्रशिक्षण
७४२ विद्यार्थ्यांना आपत्कालीन परिस्थितीत सुरक्षितता व बचावकार्याचे प्रात्यक्षिकातून मार्गदर्शन
सावर्डे : आपत्तीच्या प्रसंगी घाबरून न जाता प्रसंगावधान राखणे, स्वतःचा बचाव करणे आणि गरजेनुसार इतरांना मदत करण्यासाठी आवश्यक कौशल्ये विद्यार्थ्यांना अवगत व्हावीत, या उद्देशाने राष्ट्रीय शाळा सुरक्षा धोरणांतर्गत आपत्ती व्यवस्थापन व पूर्वतयारी प्रशिक्षण सह्याद्री शिक्षण संस्था संचलित गोविंदराव निकम माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालय, सावर्डे येथे आयोजित करण्यात आले. जिल्हा परिषद शिक्षण विभाग, रत्नागिरी यांच्या वतीने राष्ट्रीय आपत्ती प्रशिक्षण संस्था, मुंबई यांच्या मार्गदर्शनाने हे प्रशिक्षण घेण्यात आले.
विद्यालयाचे मुख्याध्यापक राजेंद्रकुमार वारे, उपमुख्याध्यापक विजय चव्हाण व पर्यवेक्षक महेश कुलकर्णी यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आलेल्या या प्रशिक्षणामध्ये युगंधरा महामुनकर यांनी विद्यार्थ्यांना आपत्ती व्यवस्थापन, शोध व बचावकार्य याबाबत सविस्तर मार्गदर्शन केले. या प्रशिक्षणाचा लाभ विद्यालयातील तब्बल ७४२ विद्यार्थ्यांनी घेतला.
प्रात्यक्षिकातून बचावकार्याचे धडे
युगंधरा महामुनकर यांनी विद्यार्थ्यांना केवळ सैद्धांतिक माहिती न देता विविध बाबींची प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिके करून दाखवली. अपघातामध्ये एखाद्या व्यक्तीला गंभीर दुखापत झाल्यास त्याला सुरक्षितपणे कशा पद्धतीने उचलावे, जखमी व्यक्तीला हलविताना कोणती काळजी घ्यावी, तसेच रुग्णाला उचलण्याच्या विविध पद्धती कोणत्या आहेत, याचे प्रात्यक्षिक विद्यार्थ्यांसमोर सादर करण्यात आले.
अपघातामध्ये हात किंवा पायाला दुखापत झाल्यास जखमी व्यक्तीची काळजी कशी घ्यावी, दुखापत वाढू नये यासाठी कोणती खबरदारी घ्यावी आणि योग्य वेळी वैद्यकीय मदत कशी मिळवावी, याबाबतही विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्यात आले.
नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तींची माहिती
प्रशिक्षणादरम्यान नैसर्गिक तसेच मानवनिर्मित आपत्तींचे स्वरूप विद्यार्थ्यांना समजावून सांगण्यात आले. विविध आपत्तींच्या वेळी निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी पूर्वतयारी किती महत्त्वाची आहे, यावर विशेष भर देण्यात आला. आपत्ती उद्भवल्यानंतर स्वतःचा बचाव करताना इतरांचा बचाव कशा पद्धतीने करावा, याचेही सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले.
आगीच्या प्रसंगी अग्निशामक यंत्राचा योग्य वापर
आग लागल्यास घाबरून न जाता सुरक्षितपणे परिस्थिती हाताळणे आवश्यक असल्याचे सांगताना फायर एक्स्टिंग्विशर (अग्निशामक यंत्र) याचा वापर कसा करावा, याची माहिती विद्यार्थ्यांना देण्यात आली. आग विझविण्याचा प्रयत्न करताना स्वतःची सुरक्षितता कशी जपावी, आपत्कालीन परिस्थितीत इतरांना सुरक्षित स्थळी कसे हलवावे आणि आवश्यकतेनुसार तातडीने मदत कशी घ्यावी, याबाबतही मार्गदर्शन करण्यात आले.
विद्यार्थ्यांमध्ये आपत्ती सज्जतेची जाणीव
आपत्ती कधीही आणि कोणत्याही स्वरूपात उद्भवू शकते. त्यामुळे पूर्वतयारी, प्रसंगावधान, सुरक्षितता आणि योग्य बचावपद्धती यांची माहिती प्रत्येक विद्यार्थ्याला असणे आवश्यक आहे, हा संदेश या प्रशिक्षणातून देण्यात आला. प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकांमुळे विद्यार्थ्यांना आपत्ती व्यवस्थापनातील विविध कौशल्ये समजण्यास मदत झाली.
राष्ट्रीय शाळा सुरक्षा धोरणांतर्गत आयोजित करण्यात आलेल्या या प्रशिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये आपत्तीच्या प्रसंगी स्वतःसह इतरांच्या सुरक्षिततेची काळजी घेण्याबाबत जागरूकता निर्माण झाली. आपत्ती आलीच तर घाबरायचे नाही, तर योग्य ज्ञान, कौशल्य आणि प्रसंगावधानाच्या जोरावर परिस्थितीचा सामना करायचा, हा महत्त्वपूर्ण संदेश या प्रशिक्षणातून विद्यार्थ्यांना मिळाला.
